ಮಾನವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ‘ನಾಯಿ’ಬಾಳು!

ನಿಸರ್ಗ ಎಂದಿಗೂ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಭೂಪಟದ ಮೇಲೆ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಗಡಿಗಳು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು ರಕ್ತದ ಹನಿಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳಿಂದಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ನೆನಪುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ.

ಊರಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಹಳೆಯ ಕಂಬದ ಬಳಿ ದಿನವೂ ಬಂದು ಮೌನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗೆ, ಆ ಕಂಬ ಕೇವಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ನಿರ್ಜೀವ ತುಂಡಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಪುಟ್ಟ ಜಗತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಬಿಸಿಲಿಗೆ ನೆರಳಾಗಿ, ಮಳೆಗೆ ತಂಗುದಾಣವಾಗಿ, ತನ್ನದೇ ಪುಟ್ಟ ಬದುಕಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಗುರುತಾಗಿತ್ತು. ದಿನವೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅದು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳು, “ನಾನೂ ಈ ಭೂಮಿಯ ಜೀವ, ನನಗೂ ಇಲ್ಲೊಂದು ನೆಲೆ ಇದೆ” ಎಂದು ಸಾರುವ ನಿಸರ್ಗದ ಮೂಕ ಶಾಸನಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ದುರಾಸೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನದೆಂದು ಕಬಳಿಸುವ ತೀರದ ಹಸಿವಿದೆ. ತನಗೆ ಸಿಕ್ಕಷ್ಟೇ ಜಾಗ ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ, ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪುಟ್ಟ ಜಾಗವನ್ನೂ ನುಂಗಿಹಾಕುವ ಸ್ವಾರ್ಥ. ಆ ಸಾಹುಕಾರ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ಜೀವ ಕಂಬವನ್ನಷ್ಟೇ ತನ್ನ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಒಳಗೆ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಮಾತು ಬಾರದ ಜೀವಿಯೊಂದರ ನಿತ್ಯದ ಆಸರೆಯನ್ನು, ಅದರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡ. ತನ್ನದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ನಿರಾಶ್ರಿತವಾದ ಆ ಮುಗ್ಧ ಜೀವಿಗೆ, ಆ ಕಂಬದ ಸುತ್ತ ಎದ್ದ ಎತ್ತರದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಗಳು ಕೇವಲ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಗೋಡೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೌರ್ಯದ ಕೋಟೆಗಳಂತೆ ಕಂಡವು.

ಮಾರನೆಯ ದಿನ ನಾಯಿ ಆ ನೂತನ ಕಟ್ಟಡದ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ತಡವರಿಸಿ ಕಾಲಿಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದು ಸಾಹುಕಾರನ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕದಿಯುವುದಕ್ಕಲ್ಲ. “ನನ್ನ ಆಸರೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು? ನನ್ನ ದಿನನಿತ್ಯದ ನೆನಪಿನ ನೆಲೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?” ಎಂದು ದೈನ್ಯತೆಯಿಂದ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಆದರೆ, ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯ ಮದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಹುಕಾರನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆ ಮೂಕಪ್ರಾಣಿಯ ಆರ್ತನಾದ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮುಗ್ಧ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅಳಲು ಅವನಿಗೆ ‘ಅತಿಕ್ರಮಣ’ವಾಗಿ ಕಂಡಿತು; ಕೋಲಿನ ಏಟಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಟ್ಟಲಾಯಿತು.

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಧರ್ಮ? ಯಾವುದು ಅಧರ್ಮ?

ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಿಯ ಸಣ್ಣ ಆಸರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು, ಅದರ ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ತುಳಿದು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬಂಗಲೆ ಎಂದಿಗೂ ಧರ್ಮದ ಆಲಯವಾಗಲಾರದು. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಕಾಗದದ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಇದು ನನ್ನ ಸ್ವತ್ತು’ ಎಂದು ಬರೆಸಿಕೊಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಈ ಅನಂತ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಎದುರು ಅದು ಅವನದ್ದೇ ಆಗಿಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಡಿ ಜಾಗದ ವಿವಾದವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಿಯ ಹಕ್ಕು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಹಾ ಅಧರ್ಮ. ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ಪುಟ್ಟ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು ತಾನು ದೊಡ್ಡವನೆಂದು ಬೀಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮನುಷ್ಯನ ಸಣ್ಣತನ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ, ಜೀವಜಾಲದ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ. ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಿ ಸಮಸ್ತ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೂ ಸೇರಿದ ಉಚಿತ ಆಶ್ರಯ. ಮನುಷ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮಾಲೀಕನಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಯುವ ನಡುವೆ ಕೆಲಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದ ಒಬ್ಬ ಅಲ್ಪ  ಆ ನಾಯಿಯ ಮೌನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನೋವೇ ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು.

ಜಗದೀಶ್ ಜಿ ಶೇಟ್ ನಗರ

ಲೇಖಕರು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಆಭರಣ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ; ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬರಹಗಾರ. ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಜೀವಜಗತ್ತು, ಸಮಾಜಮುಖಿ ಬರಹಗಳ ಬರವಣಿಗೆ ಇವರ ಅಭಿರುಚಿ. ಹೊಸನಗರ ಭಾಗದ ಉರಗ ರಕ್ಷಕನಾಗಿಯೂ (ಸ್ನೇಕ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ) ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಸೋನು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬಡವರ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಇವರ ಬಹುಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ನವದೆಹಲಿಯ ‘ವೆಲ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಆಂಡ್ ಪೀಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್’ ವತಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.